Dostępność cyfrowa

Europejski Akt o Dostępności i kogo obowiązuje.

Dyrektywę EAA wdraża w Polsce ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (Dz.U. 2024 poz. 731), która obowiązuje od 28 czerwca 2025 r. Obejmuje zamknięty katalog usług, a usługi mikroprzedsiębiorców są z niej wyłączone.

Aspekt leży między prawem a techniką i dlatego bywa źle opisany. Kancelarie piszą o przepisie bez wdrożenia, agencje o WCAG bez podstawy prawnej, a po drodze powtarzane są liczby, których w ustawie nie ma. Trzeba rozdzielać co mówi tekst aktu, a co jest praktyką techniczną.

To nie jest porada prawna

Jesteśmy studiem, które buduje i bada strony, a nie kancelarią. Przy wątpliwościach, zwłaszcza skrajnych, skonsultuj to z prawnikiem.

Katalog objętych usług

Lista jest zamknięta. Jeśli Twoja usługa się w niej nie mieści, ustawa Cię nie obejmuje, niezależnie od wielkości firmy i tego, jak dużą masz stronę.

01

Handel elektroniczny

Ustawa definiuje go jako usługi świadczone na odległość, przez strony internetowe i urządzenia mobilne, na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia umowy. Sklep internetowy mieści się tu wprost, razem z koszykiem, płatnością i formularzem zamówienia.

uwaga Sprzedaż wyłącznie firmom (B2B) to inna sytuacja niż sprzedaż konsumentowi.
02

Bankowość detaliczna

Usługi bankowe kierowane do konsumentów: rachunki, kredyty, płatności, kanały samoobsługowe. Obejmuje to zarówno serwis transakcyjny, jak i aplikację mobilną oraz materiały informacyjne o produkcie.

uwaga Dotyczy usług detalicznych, nie obsługi klienta korporacyjnego.
03

Usługi telekomunikacyjne

Łączność elektroniczna świadczona konsumentom, w tym kanały obsługi abonenta. W praktyce oznacza to dostępne panele klienta, procesy zakupu usługi i komunikację awaryjną.

uwaga Obejmuje też interfejsy samoobsługowe, nie tylko stronę informacyjną.
04

Transport drogowy, lotniczy, kolejowy i wodny

Wszystkie cztery gałęzie wymienione osobno. W części cyfrowej chodzi o sprzedaż biletów, informację o podróży i kanały odprawy, czyli tam, gdzie pasażer musi samodzielnie coś załatwić.

uwaga Przewoźnik miejski i regionalny bywa rozliczany też z innych przepisów.
05

Rozpowszechnianie książek elektronicznych

Dotyczy zarówno samego pliku publikacji, jak i oprogramowania do jego odczytu oraz sklepu, w którym się go kupuje. Wymóg obejmuje ścieżkę od zakupu do lektury, nie tylko witrynę sprzedażową.

uwaga Dostępność dotyczy także struktury samej publikacji.
06

Dostęp do audiowizualnych usług medialnych

Chodzi o dostęp do usługi, czyli interfejs, wyszukiwanie, przewodnik po programach i odtwarzacz. Wymóg dotyczy drogi do treści, a nie samej treści audiowizualnej, którą regulują inne przepisy.

uwaga Rozdzielaj dostęp do usługi od zawartości programu.

Czego ustawa naprawdę wymaga

Tu najczęściej powstaje nieporozumienie, powtarzane potem w kolejnych opracowaniach.

Co jest w ustawie

  • Cztery zasady: postrzegalność, funkcjonalność, zrozumiałość i kompatybilność. To one stanowią treść wymagania.
  • Wykazywanie zgodności przez normy zharmonizowane. Ustawa odsyła do norm, zamiast opisywać rozwiązania techniczne w swoim tekście.
  • Katalog objętych usług wymieniony wprost i zamknięty.
  • Wyłączenie usług mikroprzedsiębiorców na podstawie art. 4 pkt 1.
  • Przepis o karze odniesiony do przeciętnego wynagrodzenia i do obrotu.

Czego w ustawie nie ma

  • Skrótu WCAG. Nie występuje w tekście ani razu. WCAG 2.1 AA jest praktycznym miernikiem czterech zasad i punktem odniesienia dla branży, ale nie jest treścią przepisu.
  • Kwoty 10 000 zł. Ta liczba krąży po opracowaniach branżowych i nie ma pokrycia w tekście. Konstrukcja kary jest odniesiona do wynagrodzenia i obrotu, więc dla większej firmy górna granica jest znacznie wyższa.
  • Listy „zrób te dziesięć rzeczy”. Ustawa formułuje wymagania funkcjonalne, a nie instrukcję wdrożeniową. Konkret techniczny pochodzi z norm i z praktyki.
  • Automatycznego wyłączenia małej firmy. Wyłączenie dotyczy mikroprzedsiębiorcy i jego usług, a nie każdej firmy, która czuje się mała.

Kara i nadzór

Brzmienie przepisu o karze
Element Jak jest w ustawie Co to znaczy
Górna granica Dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający Kwota zmienia się co roku razem z przeciętnym wynagrodzeniem, więc nie da się jej podać jako stałej liczby.
Drugi limit Nie więcej niż 10% obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym Ogranicznik procentowy. Przy mniejszym obrocie to on wyznacza faktyczną górną granicę.
Kto nakłada Prezes Zarządu PFRON albo właściwy organ nadzoru rynku Nadzór nie jest rozproszony: wiadomo, kto prowadzi postępowanie.
Powtarzana liczba 10 000 zł Brak w tekście ustawy Nie należy planować na jej podstawie ani budżetu, ani oceny ryzyka.

Rachunek ryzyka warto liczyć uczciwie w drugą stronę: przy typowej stronie firmowej doprowadzenie do zgodności kosztuje mniej niż spór o to, czy zgodność jest wymagana. Audyt dostępności jest u nas bezpłatny, więc sprawdzenie stanu wyjściowego nie kosztuje nic.

Co z tym zrobić

Kolejność od najtańszego kroku. Pierwsze dwa nic nie kosztują.

Krok po kroku

  1. Ustal, czy podlegasz. Sprawdź, czy Twoja usługa mieści się w katalogu i czy nie jesteś mikroprzedsiębiorcą w rozumieniu Prawa przedsiębiorców.
  2. Zbadaj stan wyjściowy. Bezpłatny audyt pokazuje, ile jest do zrobienia. Bywa, że strona jest bliżej zgodności, niż się wydaje.
  3. Napraw to, co blokuje korzystanie. Obsługa klawiaturą, etykiety formularzy, kontrast i opisy obrazów dają największy efekt przy najmniejszym nakładzie.
  4. Zdecyduj: poprawki czy nowa strona. Przy stronie z długą historią doprowadzenie do zgodności bywa droższe niż zbudowanie nowej, w której dostępność jest w standardzie.
  5. Udokumentuj stan. Zachowaj wyniki badań z datami. Przy ewentualnym postępowaniu liczy się to, co potrafisz wykazać.

Czego unikać

  • Nakładek i widgetów dostępności. Doklejony skrypt zmienia kolory i wielkość liter, ale nie naprawia struktury kodu, czyli tego, z czego wynikają realne bariery.
  • Deklaracji bez pokrycia. Oświadczenie o zgodności, którego nie da się obronić pomiarem, jest gorsze niż brak oświadczenia.
  • Przepisywania cudzych opracowań. To tą drogą rozeszła się kwota, której w ustawie nie ma.
  • Odkładania do kontroli. Poprawki w kodzie zajmują czas; przy stronie z wieloma podstronami nie da się ich zrobić w tydzień.

Najczęstsze pytania

Od kiedy obowiązuje Europejski Akt o Dostępności w Polsce?

Od 28 czerwca 2025 r. Dyrektywę EAA wdraża do polskiego porządku prawnego ustawa z 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, opublikowana jako Dz.U. 2024 poz. 731.

Jest to osobny akt niż ustawa z 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, która dotyczy sektora publicznego i obowiązuje wcześniej.

Jakie usługi obejmuje ustawa wdrażająca EAA?

Ustawa wymienia katalog usług: handel elektroniczny, bankowość detaliczną, usługi telekomunikacyjne, pasażerski transport drogowy, lotniczy, kolejowy i wodny, rozpowszechnianie książek elektronicznych oraz dostęp do audiowizualnych usług medialnych.

Katalog jest zamknięty, więc firma świadcząca usługi spoza tej listy nie podlega obowiązkowi na podstawie tej ustawy. Handel elektroniczny został zdefiniowany jako usługi świadczone na odległość przez strony internetowe i urządzenia mobilne, na indywidualne żądanie konsumenta, w celu zawarcia umowy, co obejmuje sklep internetowy wprost.

Czy mikroprzedsiębiorca musi spełniać wymagania dostępności?

Nie w zakresie usług. Ustawa wyłącza usługi oferowane lub świadczone przez mikroprzedsiębiorców na podstawie art. 4 pkt 1. Mikroprzedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców to firma zatrudniająca średniorocznie mniej niż 10 pracowników, której roczny obrót netto albo suma aktywów bilansu nie przekracza równowartości 2 milionów euro.

Warto zwrócić uwagę na zakres wyłączenia: dotyczy ono usług, a nie automatycznie wszystkiego, co robi mikroprzedsiębiorca. Przekroczenie progów w kolejnych latach zmienia sytuację, więc status trzeba weryfikować, a nie zakładać raz na zawsze.

Czy ustawa nakazuje zgodność z WCAG 2.1 AA?

Nie wprost. W tekście ustawy z 26 kwietnia 2024 r. skrót WCAG nie występuje ani razu. Ustawa posługuje się czterema zasadami: postrzegalnością, funkcjonalnością, zrozumiałością i kompatybilnością, a zgodność wykazuje się przez normy zharmonizowane.

WCAG 2.1 AA jest praktycznym i sprawdzalnym miernikiem tych zasad, powszechnie stosowanym jako punkt odniesienia, ale formalnie pozostaje normą techniczną, a nie treścią przepisu. Inaczej jest w sektorze publicznym, gdzie ustawa z 4 kwietnia 2019 r. wskazuje WCAG 2.1 AA wprost.

Jaka kara grozi za niespełnienie wymagań dostępności?

Kara pieniężna sięga dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, jednak nie więcej niż 10% obrotu osiągniętego w poprzednim roku obrotowym. Nakłada ją Prezes Zarządu PFRON albo właściwy organ nadzoru rynku.

W opracowaniach branżowych powtarzana bywa kwota 10 000 zł, która nie ma pokrycia w tekście ustawy: konstrukcja przepisu jest procentowa i odniesiona do wynagrodzenia oraz obrotu, więc dla większej firmy górna granica jest znacznie wyższa.

Co zrobić, żeby sprawdzić, czy strona spełnia wymagania?

Zacznij od bezpłatnego audytu, który nie wymaga dostępów do serwera: wystarczy adres strony. Badanie automatyczne w Pa11y na silniku axe-core i w Lighthouse wykrywa część naruszeń, na przykład brak opisów obrazów, zbyt niski kontrast i pola formularza bez etykiet.

Reszty nie da się sprawdzić maszynowo, więc uzupełniamy je weryfikacją ręczną: przejściem strony samą klawiaturą, sprawdzeniem kolejności nawigacji, sensowności opisów i komunikatów błędów. Wynik dostajesz razem z informacją, czy w ogóle podlegasz obowiązkowi, bo znaczna część firm nie podlega.

Czytaj dalej

– zacznij od faktów

Sprawdzimy, czy i na ile Cię dotyczy.

Podaj adres strony i napisz, czym się zajmujesz. Powiemy wprost, czy Twoja usługa mieści się w katalogu ustawy, a jeśli tak, to co konkretnie na stronie wymaga poprawy. Audyt jest bezpłatny i nie wymaga dostępów.

  • Ocena, czy podlegasz
  • Lista barier z kryteriami
  • Bez dostępów do serwera
  • Odpowiedź w kilka godzin